Psychofarmaca weinig zinvol bij SOLK

Context Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) zijn klachten waarvoor geen medische verklaring kan worden gevonden. Een somatoforme stoornis kenmerkt zich door chronische SOLK. Dokters schrijven vaak verschillende medicijnen voor als onderdeel van de behandeling.

Klinische vraag Welke farmacologische interventies zijn effectief in het behandelen van SOLK bij volwassenen?

Conclusie auteurs Tricyclische antidepressiva (TCA) zijn niet effectiever dan placebo in het verminderen van de ernst van de klachten (SMD CV –0,13; 95%-BI –0,39 tot 0,13).1 De nieuwe generatie antidepressiva, zoals SSRI’s, lijkt wel effectief in het verminderen van klachten ten opzichte van placebo (SMD –091; 95%-BI –1,36 tot –0,46). De kwaliteit van dit bewijs is echter zeer laag. De onderzoekers vonden geen verschil tussen de nieuwe generatie antidepressiva en TCA’s (SMD –0,16; 95%-BI –0,55 tot 0,23) noch tussen de nieuwe generatie antidepressiva onderling (SMD –0,16; 95%-BI –0,45 tot 0,14). Wel lijkt er enig effect te zijn van natuurproducten, zoals Sint Janskruid (SMD –0,74; 95%-BI –0,97 tot –0,51) en het combineren van een SSRI met een antipsychoticum (SMD 0,77; 95%-BI 0,32 tot 1,22). Ook hiervoor is echter de kwaliteit van het bewijs erg laag. Het soort middel dat werd voorgeschreven, had geen effect op de uitval van patiënten. De auteurs concluderen dat psychofarmaca geen plaats lijken te hebben in de behandeling van SOLK.

Beperkingen In deze review vonden de onderzoekers voornamelijk onderzoeken met antidepressiva. Het risico op bijwerkingen van deze medicatie is hoog. De heterogeniteit van de geïncludeerde onderzoeken is aanzienlijk, het risico op bias is bij veel onderzoeken groot en slechts een minderheid van de onderzoeken beschrijft de psychiatrische comorbiditeit van de geïncludeerde patiënten. Langdurige follow-upgegevens ontbreken. De maximale duur van de onderzoeken betrof slechts 3 maanden.